Daarnaast moet van elk hergebruik een registratie worden bijgehouden, inclusief een kopie van de functionele test.
Zoals je weet, kent het reinigings- en sterilisatieproces van starre endoscopen een aantal belangrijke stappen:
- Voorreiniging
- Reiniging
- Desinfectie
- Functionele controle en onderhoud
- Verpakken
- Sterilisatie
- Opslag
De belangrijkste stap wordt vaak vergeten. Dat leidt tot vertraging en fouten op de plek waar het het meeste pijn doet: aan de operatietafel, waar je patiënt gespannen wacht op een nieuwe endoscoop.
De rol van een notified body bij deze procedures is beperkt tot het hergebruik van het hulpmiddel, waaronder de functionele controle. Kortom: jij bent volledig verantwoordelijk voor dit proces en voor hoe je het precies uitvoert. Gaat er te vaak iets mis, dan staat er een auditor aan je bureau om uit te zoeken wat er aan de hand is. En reken maar dat die dit stuk over Spreadsheet Ninjas ook heeft gelezen.
Voor kwaliteit en compliance is het wettelijk verplicht om het hele proces te documenteren. Die registratie is van grote waarde als je ooit moet terugzoeken wat er is gebeurd, bijvoorbeeld bij onvoldoende desinfectie of een terugroepactie.
Inspectie: controleren, verifiëren, documenteren en bewaren
Kun je niet aantonen dat je hebt gecontroleerd en getest, en gaat er iets mis? Dan word jij daarop aangesproken.
Controleer daarom na het reinigen alle instrumenten die bij je endoscoop horen op corrosie, beschadigde oppervlakken, afgebroken stukjes en vervuiling. Het einde van de levensduur wordt meestal bepaald door slijtage en schade door gebruik. Vergeet niet dat mensen geleidelijke veranderingen in de tijd niet kunnen zien. Een machine wel.
Vind je bij de inspectie schade? Stuur de endoscoop dan naar je reparatiepartner of vervang hem. Ook na zorgvuldig reinigen en desinfecteren kan er vervuiling achterblijven op het glasoppervlak van de optiek en op mechanische onderdelen. Instrumenten die nog vervuild zijn, moeten opnieuw worden gereinigd en gedesinfecteerd.
De inspectie van de mechaniek en de endoscoop kun je uitvoeren met deze checklist, of door de volgende punten te controleren:
1. Algemene staat
- De oppervlakken van de endoscoop moeten onbeschadigd zijn en vooral vrij van scherpe randen.
- Controleer op deuken, verbuigingen, mechanische of thermische schade door hoogfrequente of laserchirurgische apparatuur, en op scheurtjes en afschilfering.
2. Glasvezeloptiek
- Houd het distale uiteinde van de endoscoop richting een verlicht raam of een felle plafondlamp. Let op: gebruik voor deze test geen koudlichtbron. Direct in het licht van een koudlichtbron kijken kan oogletsel veroorzaken.
3. Lichtkabelaansluiting
- De afzonderlijke vezels moeten helder oplichten.
- Beweeg de kant die naar de lamp is gericht licht op en neer: de helderheid van de vezels verandert dan een beetje.
- Het is geen probleem als een paar losse vezels donker blijven. Bij een breukpercentage van ongeveer 20 tot 30% worden endoscopische ingrepen lastig.
- De licht-in- en licht-uittreevlakken moeten glad en schoon zijn. Ruwe oppervlakken met aanslag, voelbare of teruggetrokken vezels zorgen voor onvoldoende verlichting. Verder gebruik en verdere verwerking kunnen de schade aan de endoscoop verergeren.
- Endoscopen met beschadigde glasvezeloptiek moeten ter controle naar de fabrikant of een erkende servicepartner.
4. Proximale en distale delen
- Glasoppervlakken moeten schoon en vrij van resten zijn. Hardnekkige aanslag verwijder je met een geschikte reinigingspasta of met een in alcohol gedrenkt wattenstaafje of tandenstoker.
- Onzorgvuldig naspoelen van de optiek na reiniging en desinfectie is vaak de oorzaak van neerslag.
5. Optische inspectie
- Het beeld moet scherp, helder en goed gefocust zijn. Een wazig, niet-rond, troebel of beslagen beeld wijst op schade. Hier vind je meer optische parameters die je kunt controleren.
- Endoscopen met aanslag die niet te verwijderen is, moeten ter controle naar de fabrikant of een erkende servicepartner.
- Endoscopen met zichtbare beschadigingen, verminderde beeldkwaliteit of duidelijke oppervlakteschade en vervorming mogen niet worden gebruikt. Ze moeten worden afgevoerd of ter controle naar de fabrikant of een erkende servicepartner.
6. Documenteren
- Leg een inspectierapport vast en bewaar het, zodat je bij vragen later kunt aantonen wat er is gecontroleerd. Hier vind je een sjabloon.
7. Onderhoud
- Zet gedemonteerde endoscopen (lichtkabel, handgrepen) weer in elkaar.
- Monteer spoelkranen niet vóór de sterilisatie op de endoscoop.
- Gebruik geen instrumentenolie vóór de sterilisatie. Vet de spoelkranen pas na de sterilisatie in.
- Gebruik alleen steriel vet met aangetoonde biocompatibiliteit.
Worden endoscopen goed verwerkt en gecontroleerd, dan hebben ze geen periodiek onderhoud nodig. Dat scheelt je flink wat geld.
